Орчны шинжилгээний мэдээ > Гадаргын усны чанар

Хэний аймгийн 2022оны 10 дугаар сарын гадаргын усны чанарын тойм

Шинэчлэгдсэн: 2023-05-26 16:52:38

1.Гадаргын голын усны чанар

Чингис хотынХэрлэн  голын дагуух усны чанарын хяналт шинжилгээний цэгүүдэд хөтөлбөрийн дагуу Өндөрхаан-дээд, Өндөрхаан-доод цэгүүдээс 2022 оны 10 дугаар сарын 19-ний өдөр сорьц авч химийн найрлага, чанарын үзүүлэлтүүдийг тодорхойллоо.

Хэрлэн голын усны цахилгаан дамжуулах чанарын сарын өөрчлөлтийг 2021оны 4-10, 2022 оны 4-10 дугаар сарын байдлаар Зураг 1,2-т харууллаа.

Зураг 1. Хэрлэн голын дагуух цэгийн усны цахилгаан дамжуулах чанар

2022 оны 10 дугаар сард Чингис хотоос дээших цэгт усны цахилгаан дамжуулах чанар /ЦДЧ/143.8 мкСи/см, Чингис хотоос дооших  цэгт 136,2 мкСи/см байна.

        Хүснэгт1. Усны гол ионуудын агууламж 10-р сард.

Харуул

Хатуулаг,мг-экв/л

Ca, мг/л

Mg, мг/л

K+Na,мг/л

SO4,мг/л

Cl, мг/л

HCO3, мг/л

Эрдэсжилт,мг/л

Өндөрхаан-Дээд

1.31

16.2

6.1

9.5

7.5

6

83

128.3

Өндөрхаан-доод

1.08

13.8

4.7

11.5

5.7

4.3

79.3

119.3

Онон-Биндэр

0.89

12.4

3.3

4.3

0.8

3.5

57.4

81.7

Хурх-Өмнөдэлгэр

21.6

1.8

1

0.8

4.6

68.3

98.1

21.6

Эг-Батширээт

1.19

16.2

4.6

0.3

1.2

3.5

65.9

86.7

Барх-Батширээт

1.23

16.2

5.1

0.5

1.7

4.6

65.9

94

Онон-Дадал

0.77

9.2

3.8

8

1.4

2.8

59.8

85

Балж-Дадал

0.81

8.4

4.7

12.5

1.7

3.9

70.8

102

Улз-Норовлин

2.89

47.1

6.6

3.8

31.2

6.7

134.2

221.2

MNS4586:98  

 

 

 

 

300

100

 

 

             

Онон, Хэрлэн, Балж, Барх, Эг голуудын ерөнхий хатуулгыг А.Е.Посоховын ангиллаар авч үзэхэд 0.8-1,31мг-экв/л байгаа нь “Маш зөөлөн ус”; Хурх, Улз цэгүүдэд  2.89—21,6 мг-экв/л байгаа нь “Дунд зэргийн хатуу ус” ангилалд орж байна.

  Хүснэгт 2. Усны биогенийн нэгдлүүдийн агууламж 10-р сард.

Харуул

Ph

УХ,  мг/л

БХХ5, мг/л

ПИЧ мг/л

NH4, мг/л

NO3, мг/л

NO2, мг/л

P, мг/л

Өндөрхаан-Дээд

7.65

9.76

5

6.4

0.24

0.1

0.006

0.028

Өндөрхаан-доод

7.45

9.6

4.5

5.8

0.25

0.09

0.005

0.03

Онон-Биндэр

7.11

 

 

5.4

0.37

0.1

0.001

0.005

Хурх-Өмнөдэлгэр

7.68

 

 

1.9

0.1

0.2

0.001

0.007

Эг-Батширээт

7.23

 

 

7.4

0.21

0.08

0.001

0.011

Барх-Батширээт

7.15

 

 

6.1

0.16

0.38

0.01

0.005

Онон-Дадал

7.01

 

 

6.1

0.2

0.09

0.002

0.002

Балж-Дадал

7.61

 

 

4.8

0.13

0.07

0

0.009

Улз-Норовлин

8.13

 

 

6.4

1.41

0.12

0.002

0.005

MNS4586:98  

 

4.00<

3.0

 

0.50

9.00

0.020

0.100

Тайлбар: УХ-Ууссан хүчилтөрөгч; БХХ5-Биохимийн хэрэгцээт хүчилтөрөгч

Хэнтий аймгийн гадаргынусны хяналт шинжилгээний дүнгээс үзэхэд Улз голын хувьд 10-р сард аммоний азотын агууламж  Монгол улсын гадаргын усны стандарт MNS4586:98 дахь хүлцэх агууламжаас 2,9 дахин давсан үзүүлэлттэй байгаа бол бусад гадаргын усны хяналт шинжилгээний цэгүүдэд биогенийн нэгдлүүдийн агууламж Монгол улсын гадаргын усны стандарт MNS4586:98 дахь хүлцэх агууламжаас давсан үзүүлэлтүүд ажиглагдаагүй байна.

Зураг 3. Улз голын 4-10 сарын аммоний азотын агууламж

Зураг 4. Хэрлэн голын биохимийн хэрэгцээт хүчилтөрөгчийн агууламж

2.Чингис хотын хаягдал бохир ус цэвэрлэх байгууламжуудын усны хяналт шинжилгээ

2022 оны 10 дугаар 1-ний өдөр Чингис хотын хаягдал ус цэвэрлэх байгууламж /ЦБ/-ийн хаягдал бохир ус орж байгаа болон цэвэршүүлээд гаргаж байгаа цэгүүдээс нийт 2 сорьц авч хийсэн шинжилгээний дүнг MNS4953:2015 “Хаягдал ус”-ны стандартад заагдсан хүрээлэн буй орчинд нийлүүлж болох хаягдал усан дахь бохирдуулах бодисын зөвшөөрөгдөх дээд хэмжээ /ЗДХ/-тэй харьцуулан Хүснэгт 4-т үзүүллээ.

Хүснэгт 4. Чингис хотын хаягдал бохир ус цэвэрлэх  байгууламжийн биогенийн агууламж

Харуул

Ph

Ж/б, мг/л

БХХ5,

ПИЧ мг/л

NH4, мг/л

NO2, мг/л

NO3, мг/л

Цэвэр шилт,%

Төв цэвэрлэх байгууламж оролт

6.23

116.6

72

21.6

 

 

 

55.56

Төв цэвэрлэх байгууламж гаралт

7.14

116.6

32

14.4

21.73

0.361

13.95

MNS 4943:2015

6-9

30.0

20.0

 

15.0

 

  Тайлбар: Ж/б-Жигнэгдэх бодис; БХХ5-Биохимийн хэрэгцээт хүчилтөрөгч,  ХХХ-Химийн хэрэгцээт хүчилтөрөгч

Шинжилгээний дүнгээс үзэхэд цэвэрлэх байгууламжаас гарч байгаа ус 55,56%-ийн цэвэршилттэй байсан бөгөөд Төв ЦБ-ийн хаягдал бохир ус цэвэршүүлэх чадвар 55,56%, цэвэршүүлээд гарч буй хаягдал бохир усны биохимийн  хэрэгцээт хүчил төрөгчийн агууламж 3,6 дахин, химийн хэрэгцээт хүчилтөрөгчийн агууламж 1,3дахин их бохирдолтой байна.

 

Зураг 5. Төв цэвэрлэх байгууламжийн цэвэршүүлэх чадварыг өнгөрсөн сартай харьцуулахад

Дүгнэлт:

Хэрлэн голын усанд 2022 оны 10 дугаар сард хийсэн хяналт-шинжилгээний дүнгээс үзэхэд голын усны эрдэсжилтийн агууламж  хотоос дээш болон хотоос доош хэсэгт 119.3мг/л- 128.3 мг/л -т хэлбэлзэж байна.

Хэрлэн голын ууссан хүчилтөрөгчийн горим Чингис хотоос дээш болон дооших цэгүүдэд Монгол улсын гадаргын усны стандарт MNS4586:98 дахь хүлцэх агууламжаас даваагүй. Харин Биохимийн хэрэгцээт хүчилтөрөгчийн горим Чингис хотоос дээш болон доош цэгүүдэд стандартаас бага зэрэг давсан үзүүлэлттэй байна.

Бусад голуудын хувьд Монгол улсын гадаргын усны стандарт MNS4586:98 дахь хүлцэх агууламжаас давсан үзүүлэлт ажиглаадгүй.

Хаягдал ус цэвэршүүлэх байгууламж  болох Төв цэвэрлэх байгууламж нь 55,56%-тайгаар цэвэршүүлсэн усыг Туул голд тус тус нийлүүлж байна.

Холбоотой мэдээний жагсаалт

Гарчиг Үүсгэсэн огноо Шинэчлэгдсэн огноо Хандалт
Хэнтий аймгийн гадаргын усны чанарын 2023 оны 4 дүгээр сарын төлөв байдал 2023-05-10 1970-01-01 16
Хэний аймгийн 2022оны 11 дугаар сарын гадаргын усны чанарын тойм 2022-12-08 1970-01-01 113
Хэнтий аймгийн гадаргын усны чанарын 2022 оны 8 дугаар сарын төлөв байдал 2022-11-11 1970-01-01 460
Хэнтий аймгийн гадаргын усны чанарын 2022 оны 9 дүгээр сарын төлөв байдал 2022-11-11 1970-01-01 457
Хэнтий аймгийн гадаргын усны чанарын 2022 оны 4 дүгээр сарын төлөв байдал 2022-11-10 1970-01-01 537
Хэнтий аймгийн гадаргын усны чанарын 2022 оны 5 дугаар сарын төлөв байдал 2022-11-10 1970-01-01 458
Хэнтий аймгийн гадаргын усны чанарын 2022 оны 6 дугаар сарын төлөв байдал 2022-11-10 1970-01-01 441
Хэнтий аймгийн гадаргын усны чанарын 2022 оны 7 дугаар сарын төлөв байдал 2022-11-10 1970-01-01 447
Хэнтий аймгийн хөтөлбөрт голуудын усны чанарын 2021 оны 04 дүгээр сарын төлөв байдал 2021-06-09 1970-01-01 726
Хэнтий аймгийн хөтөлбөрт голуудын усны чанарын 2021 оны 05 дугаар сарын төлөв байдал 2021-06-09 1970-01-01 712
Хэнтий аймгийн хөтөлбөрт голуудын усны чанарын 2020 оны 11 дүгээр сарын төлөв байдал 2020-12-01 1970-01-01 788
Хэнтий аймгийн хөтөлбөрт голуудын усны чанарын 2020 оны 10 дугаар сарын төлөв байдал 2020-11-05 1970-01-01 573
Хэнтий аймгийн хөтөлбөрт голуудын усны чанарын 2020 оны 09 дугаар сарын төлөв байдал 2020-10-05 1970-01-01 591
Хэнтий аймгийн хөтөлбөрт голуудын усны чанарын 2020 оны 08 дугаар сарын төлөв байдал 2020-09-09 1970-01-01 553
2020 оны 07-р сарын гадаХэнтий аймгийн хөтөлбөрт голуудын усны чанарын 2020 оны 07дугаар сарын төлөв байдалргын усны тойм 2020-08-10 1970-01-01 578
Хэнтий аймгийн хөтөлбөрт голуудын усны чанарын 2020 оны 06 дугаар сарын төлөв байдал 2020-07-03 1970-01-01 608
Хэнтий аймгийн хөтөлбөрт голуудын усны чанарын 2020 оны 05 дугаар сарын төлөв байдал 2020-06-25 1970-01-01 586
Хэнтий аймгийн голуудын усны чанарын 2020 оны 04 дүгээр сарын төлөв байдал 2020-06-15 1970-01-01 797
2019 ОНЫ 4 ДҮГЭЭР САРЫН УСНЫ ЧАНАРЫН ТӨЛӨВ БАЙДЛЫН ТОЙМ 2019-12-18 1970-01-01 790
УСНЫ ЧАНАРЫН 2019 ОНЫ 7 ДУГААР САРЫНТӨЛӨВ БАЙДЛЫН ТОЙМ 2019-12-18 1970-01-01 862
УСНЫ ЧАНАРЫН 2019 ОНЫ 11 ДҮГЭЭР САРЫН ТӨЛӨВ БАЙДЛЫН ТОЙМ 2019-12-18 1970-01-01 707
УСНЫ ЧАНАРЫН 2019 ОНЫ 9 ДҮГЭЭР САРЫН ТӨЛӨВ БАЙДЛЫН ТОЙМ 2019-12-18 1970-01-01 658
УСНЫ ЧАНАРЫН 2019 ОНЫ 5 ДУГААР САРЫНТӨЛӨВ БАЙДЛЫН ТОЙМ 2019-12-18 1970-01-01 652
УСНЫ ЧАНАРЫН 2019 ОНЫ 6 ДУГААР САРЫН ТӨЛӨВ БАЙДЛЫН ТОЙМ 2019-12-18 1970-01-01 666
УСНЫ ЧАНАРЫН 2019 ОНЫ 10 ДУГААР САРЫН ТӨЛӨВ БАЙДЛЫН ТОЙМ 2019-12-18 1970-01-01 744
УСНЫ ЧАНАРЫН 2019 ОНЫ 8 ДУГААР САРЫН ТӨЛӨВ БАЙДЛЫН ТОЙМ 2019-12-18 1970-01-01 669
УСНЫ ЧАНАРЫН 2018 ОНЫ 11 ДҮГЭЭР САРЫН ТӨЛӨВ БАЙДЛЫН ТОЙМ 2018-11-28 1970-01-01 1104
УСНЫ ЧАНАРЫН 2018 ОНЫ 10 ДУГААР САРЫН ТӨЛӨВ БАЙДЛЫН ТОЙМ 2018-11-07 1970-01-01 1098
УСНЫ ЧАНАРЫН 2018 ОНЫ 9 ДҮГЭЭР САРЫН ТӨЛӨВ БАЙДЛЫН ТОЙМ 2018-10-09 1970-01-01 1228
УСНЫ ЧАНАРЫН 2018ОНЫ 8 ДУГААР САРЫНТӨЛӨВ БАЙДЛЫН ТОЙМ 2018-09-10 1970-01-01 933
УСНЫ ЧАНАРЫН 2018ОНЫ 7 ДУГААР САРЫНТӨЛӨВ БАЙДЛЫН ТОЙМ 2018-08-03 1970-01-01 988
УСНЫ ЧАНАРЫН 2018 ОНЫ 6 ДУГААР САРЫН ТӨЛӨВ БАЙДЛЫН ТОЙМ 2018-07-09 1970-01-01 1019
УСНЫ ЧАНАРЫН 2018 ОНЫ 9 ДҮГЭЭР САРЫН ТӨЛӨВ БАЙДЛЫН ТОЙМ 2018-06-09 1970-01-01 977
УСНЫ ЧАНАРЫНТӨЛӨВ БАЙДАЛ 4-Р САР 2018-05-09 1970-01-01 934
4-р сарын усны төлөв байдалын мэдээ 2017-07-17 1970-01-01 1142
5-р сарын усны тойм 2017-07-17 1970-01-01 1227